Międzynarodowe środowisko ekspertów, badaczy i praktyków ochrony zabytków połączy siły na Litwie, aby pracować nad praktycznymi wyzwaniami rewitalizacji obiektów historycznych. Ruszył oficjalny nabór na International Heritage Residency 2026 – wyjątkowe, tygodniowe warsztaty konsultacyjne, które odbędą się w malowniczym Zamku Panemunė (Panemunė Castle) nad Niemnem.

To niezwykła szansa dla polskich oraz zagranicznych specjalistów na wymianę doświadczeń, pracę na „żywym organizmie” litewskiego dziedzictwa oraz rozwój własnych projektów naukowych i aplikacyjnych. Termin składania zgłoszeń mija 18 września 2026 r.

O projekcie i lokalizacji: Praca na szlaku kulturowym

Wydarzenie zaplanowano na 9–16 listopada 2026 roku. Będzie miało ono miejsce w historycznych murach Zamku Panemunė – obiektu należącego do Wileńskiej Akademii Sztuk (Vilnius Academy of Arts), położonego w urokliwej Dolinie Niemna. Miejsce to stanowi idealne tło dla dyskusji o adaptacji zabytków, łącząc funkcje rezydencji artystyczno-badawczej, muzeum, galerii oraz przestrzeni publicznej.

International Heritage Residency 2026 to zorientowane na działanie forum doradcze i warsztatowe, którego celem jest wypracowanie realnych rozwiązań dla obiektów wchodzących w skład Litewskiego Narodowego Szlaku Zamków i Dworów (Lithuania’s National Castles and Manors Cultural Route). Uczestnicy będą współpracować bezpośrednio z właścicielami i zarządcami rezydencji, lokalnymi instytucjami oraz społecznościami.

Inicjatorem projektu jest doc. dr Marius Daraškevičius (dyrektor Zamku Panemunė i przewodniczący Szlaku Zamków i Dworów), a liderką programu merytorycznego – uznana węgierska badaczka i ekspertka ICOMOS, prof. dr Melinda Harlov-Csortán. Projekt uzyskał wsparcie finansowe Departamentu Dziedzictwa Kulturowego przy Ministerstwie Kultury Litwy (Kultūros paveldo departamentas).

Zamek Panemunė przy Akademii Sztuk Pięknych w Wilnie, Litwa | Rezydencja artystyczna, muzeum, galeria, restauracja, park,
fot. organizatorów wydarzenia

Dla kogo jest ten program i co zapewnia organizator?

Program skierowany jest do osób, które chcą łączyć teoretyczną wiedzę o dziedzictwie z praktyką zarządczą i konserwatorską.

Organizatorzy zapraszają do składania aplikacji:

• Doktorantów oraz badaczy post-doc
• Architektów, konserwatorów zabytków i restauratorów,
• Historyków oraz badaczy architektury i sztuki,
• Menedżerów kultury i zarządców obiektów rezydenencjonalnych,
• Ekspertów ds. polityki przestrzennej i rozwoju regionalnego.

Warunki finansowe i logistyczne

Uczestnictwo w rezydencji wiąże się z bardzo korzystnymi warunkami finansowymi. Organizator w pełni pokrywa koszty:

• Zakwaterowania w Zamku Panemunė na czas trwania wydarzenia,
• Pełnego wyżywienia,
• Transportu lokalnego na Litwie – w tym transferów z/do Wilna oraz Kowna na miejsce rezydencji, a także przejazdów podczas wizyt studyjnych

Po stronie uczestnika pozostaje jedynie koszt dojazdu z Polski (lub innego kraju zamieszkania) do Wilna bądź Kowna.

Uwaga: Od uczestników wymaga się przywiezienia własnego komputera przenośnego na potrzeby prac warsztatowych.

Program i 4 filary tematyczne

Podczas intensywnego tygodnia uczestnicy wezmą udział w wykładach, wizytach terenowych w zamkach i dworach wzdłuż Niemna (m.in. w dworach Gelgaudiškis, Raudondvaris, Zypliai czy zamku Raudonė) oraz w sesjach roboczych. Prace będą skupione wokół czterech głównych filarów tematycznych:

1. Szlaki i krajobrazy kulturowe (Cultural Routes & Landscapes): Metodologia włączania pojedynczych zabytków i rezydencji w spójne, zrównoważone sieci turystyczno-kulturowe.
2. Relacje ze społecznościami i interesariuszami (Stakeholder Dynamics & Communities): Godzenie potrzeb i praw właścicieli obiektów, społeczności lokalnych, turystów oraz grup wykluczonych.
3. Narracje historyczne i adaptacja obiektów (Historical Narratives & Adaptive Reuse): Nowoczesna reinterpretacja dawnej architektury na potrzeby społeczne z zachowaniem autentyczności, zasad dostępności oraz etyki środowiskowej.
4. Zrównoważone zarządzanie i programowanie (Sustainable Management & Strategic Programming): Tworzenie długofalowych modeli operacyjnych uwzględniających chłonność turystyczną, sezonowość oraz ochronę lokalnego ekosystemu.

Efektem końcowym pracy każdego uczestnika będzie przygotowanie projektu artykułu naukowego lub profesjonalnego wniosku/projektu aplikacyjnego. Ostatniego dnia odbędzie się sympozjum, podczas którego propozycje zostaną zaprezentowane zarządcom obiektów i regionalnym interesariuszom.

Jak aplikować? Instrukcja krok po kroku

Aby zgłosić swój udział w International Heritage Residency 2026, należy przygotować komplet dokumentów aplikacyjnych w języku angielskim.

Wymagane dokumenty (połączone w jeden plik PDF):

• Curriculum Vitae (CV),
• Podsumowanie lub portfolio najważniejszych publikacji / projektów zawodowych z ostatnich 5 lat,
• List motywacyjny przedstawiający Twój planowany wkład w wybrane filary tematyczne rezydencji.

Wysyłka zgłoszenia:

Gotowy, pojedynczy plik PDF należy wysłać pocztą elektroniczną na adres: residence@panemunespilis.lt

Termin upływa: 18 września 2026 r.

Dołącz do międzynarodowej sieci ekspertów!

Współczesna ochrona dawnych rezydencji i dworów wymaga świeżego spojrzenia, interdisciplinaryjnej wiedzy oraz wymiany międzynarodowych doświadczeń. Polska i Litwa dzielą bogate, wspólne dziedzictwo architektoniczne, dlatego udział polskich specjalistów w tym wydarzeniu jest szczególnie cenny.

Nie zwlekaj z aplikacją – zgłoś swój udział do 18 września 2026 roku! Podziel się tą informacją z kolegami i koleżankami z uczelni, instytutów badawczych, pracowni konserwatorskich oraz instytucji kultury.

Informacje o wdarzeniu i aplikacji w pliku PDF po angielsku

---

Stowarzyszenie Pomerania Manors jest częścią sieci Baltic Manors i bierze udział w projekcie Baltic Manors ROUTE dążącym do utworzenia „Europejskiego Szlaku Dworów Bałtyckich”, który promuje inkluzywne, dostępne dla wszystkich formy turystyki opartej o dziedzictwo kulturowe dworów i pałaców w regionie Południowego Bałtyku. Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu INTERREG South Baltic 2021-2027.